Leren eten met alle zintuigen
Misschien lijkt er weinig gebeurd. Maar ondertussen is een kind volop bezig met eten leren kennen. Want eten doen we niet alleen met onze mond. Wat we van eten vinden, wordt ook bepaald door wat we zien, ruiken en voelen. Kinderen ontdekken nieuwe smaken daarom met hun hele lijf.


Proeven begint vóór de eerste hap
Stel je voor dat iemand iets op je bord legt wat je nog nooit hebt gezien. Geen idee hoe het smaakt. Geen idee hoe het voelt. Geen idee of het kraakt, plakt of er ineens sap alle kanten op spuit. Waarschijnlijk kijk jij ook eerst even. Voor jonge kinderen werkt dat niet anders. Alleen hebben zij nog véél meer soorten en structuren te ontdekken.
Binnen de smaakontwikkeling bij kinderen zijn al die ontmoetingen belangrijk. Een kind dat een stuk paprika uitgebreid onderzoekt, is dus niet aan het tijdrekken. Nou ja, misschien een béétje. Maar het is ook aan het leren.
Kijken: wat ligt daar?
Kleur en vorm vertellen kinderen veel. Een rode paprika ziet er anders uit dan een groene. Een hele wortel is iets compleet anders dan geraspte wortel. En broccoli blijft natuurlijk een klein boompje. Daar kunnen wij ook weinig tegenin brengen.
Door eten vaker te zien, wordt het bekender. Laat kinderen daarom eens meehelpen met groenten wassen, op tafel zetten of kiezen. Op de opvang kan een schaal verschillende groenten al genoeg zijn voor een klein ontdekgesprek. Geen les van twintig minuten nodig. “Welke is het gladst?” doet vaak al genoeg.
Voelen: eten mag soms tussen je vingers
Vooral jonge kinderen leren veel met hun handen. Hard. Zacht. Nat. Droog. Glad. Bobbelig. Door zelf te voelen krijgen ze informatie over wat straks misschien in hun mond komt. Het Voedingscentrum adviseert bij jonge kinderen ook ruimte te geven om eten vast te pakken zodat ze texturen kunnen leren kennen. Dus als een stukje courgette eerst uitgebreid wordt fijngeknepen, kun je twee dingen denken:
Daar gaat mijn schone tafel.
Of: interessante onderzoeksresultaten.
Wij stemmen voor een beetje van allebei.
Ruiken: je neus eet gezellig mee
Veel van wat wij als smaak ervaren komt via geur binnen. Ruik maar eens aan verse munt, tomaat of komkommer. Kinderen kunnen dat ook. Sterker nog, ruiken is een mooie manier om kennis te maken zonder dat iets meteen in de mond hoeft. Dat verlaagt de drempel. Voor kinderen die voorzichtig zijn met nieuw eten kan eerst kijken en ruiken veel prettiger voelen dan de directe vraag: “Ga je het proeven?”
Proeven: likken is ook proeven
En dan de mond. Een klein likje telt ook. Net als een piepklein hapje.
Sommige kinderen hebben meerdere rustige proefmomenten nodig. Hoe vaak een kind iets moet proeven voordat het went aan een smaak verschilt en is geen wedstrijd.
Juist door de druk laag te houden blijft er ruimte voor nieuwsgierigheid.
Structuur doet volop mee
Een kind kan de smaak van tomaat prima vinden en toch moeite hebben met de zachte binnenkant. Dat is niet gek. Textuur is een belangrijk onderdeel van de eetervaring. Daarom hoort van glad naar stukjes en verschillende structuren leren eten net zo goed bij smaakontwikkeling.
Soms is het dus helemaal niet de smaak waar een kind op afknapt.
Mysterie opgelost. Nou ja, eentje dan.
Maak van eten af en toe een ontdekking
Thuis of op de groep kun je heel eenvoudig met zintuigen spelen.
Welke groente ruikt het sterkst?
Wat voelt glad en wat hobbelig?
Welke groente kraakt het hardst?
Welke twee dingen hebben dezelfde kleur?
Wat verandert er als iets wordt gekookt?
Het doel is niet dat alles daarna wordt opgegeten.
Het doel is nieuwsgierigheid. Want hoe vertrouwder eten voelt, hoe kleiner de stap naar proeven vaak wordt.
FAQ over leren eten met alle zintuigen
Welke zintuigen gebruiken kinderen bij eten?
Onder andere kijken, ruiken, voelen en proeven spelen een rol. Ook mondgevoel en geluid kunnen bijdragen aan hoe eten wordt ervaren.
Is spelen met eten slecht?
Niet per se. Zeker bij jonge kinderen kan voelen en onderzoeken onderdeel zijn van leren eten.
Moet mijn kind iets proeven om eraan te wennen?
Proeven helpt, maar ook kijken, ruiken en voelen kunnen nieuwe voeding vertrouwd maken.
Waarom vindt mijn kind dezelfde groente soms in één vorm wel lekker?
Bereiding en structuur veranderen de totale eetervaring. Rauwe wortel voelt en smaakt anders dan gekookte wortel.
Hoe maak je zintuiglijk ontdekken leuk op de opvang?
Houd het klein. Laat kinderen vergelijken, voelen, ruiken of een groente beschrijven zonder dat opeten het doel wordt.

